Şehirleşmeyle beraber topraksız tarımın önemi her yerde artmaktadır. Topraksız tarım ile sağlıklı, kaliteli ve yüksek verimli bitkiler yetiştirilmektedir. Güneş gören küçük bir balkonda bile yapılabildiğinden çok da ekonomiktir. Bir bitkinin yaşayabilmesi için gerekli olan şeyler güneş, hava, su ve çeşitli mineraller değil mi? Toprak bitkinin kökleriyle tutunabildiği ve içerisinden ihtiyacı olan su ve mineralleri alabildiği bir zemindir. Bu ihtiyaçlar başka şekillerde karşılanırsa toprağa ihtiyaç olmaz. Topraksız tarımda bitkinin -toprak olmadan- ayakta durabilmesini sağlayacak kum, çakıl, perlit, pomza taşı, camyünü, kayayünü, perlit, mineral yün, kil ve bitki kabuk ve kökleri gibi besin değeri olmayan başka malzemeler kullanılmaktadır. Bitkinin ihtiyacı olan mineraller de çeşitli solüsyon ve besin çözeltileri ile sağlanmaktadır. Nihayetinde küçük bir saksı içindeki toprak da zamanla bitkiler için yetersiz kalacak ve dışarıdan besin ve gübre desteğine ihtiyaç duyacaktı. Önemli olan hangi bitkinin ne tür besine ihtiyaç duyduğunu bilmek.


Evde topraksız tarım sistemi kurmak için gereken malzemeler; 3 orta boy 1 büyük boy plastik kutu, ahşap iskelet için tahta parçaları ve vidaları, su pompası, granül taşlar, küçük süzgeçli saksılar, sıvı besin ve bitki fideleri. Topraksız tarımda su, bitkilerin köklerinden geçerek devri daim etmektedir. Bunun için su motoru ve sızdırmaz bir kapalı düzeneğe ihtiyaç vardır. Burada kullanılan plastik kapların zemini delinerek bir alttaki kaba su tahliyesi içi borular takılmış. En altta bulunan büyük boy plastik kabın içine su motoru bulunmaktadır. Buraya biriken suyu en üstteki kaba pompalayarak devri daimi sürdürmektedir. Suyun içerisine dikilecek bitkinin ihtiyacına göre sıvı besin eklenmelidir.

Plastik kapların kapakları küçük süzgeçli saksıların girebileceği genişlikte delinir. Bitki köklerinin kabın içindeki suyla sürekli temas halinde olabilmeleri için saksıların süzgeçli olması gerekmektedir. Normal bir saksı veya plastik bir bardak bu şekilde çokça delinirse aynı işi görecektir. 

Süzgeçli saksıların içerisi granül taşlarla doldurulur. Temin edilen bitki fideleri yıkanarak topraktan arındırılır ve içi doldurulmuş olan saksılara dikilir. Bu işlemlerde bitki köklerine zarar gelmemesine özen gösterilmelidir.

Aşağıdaki görselde de görüldüğü gibi sistem kurulup bitkiler dikildikten sonra yapılacak iş sadece kontrol etmektir. Bu sistemin nasıl kurulacağını daha ayrıntılı bir şekilde Instructables/BaptisteL8 sitesinden inceleyebilirsiniz. Topraksız tarımda suyun devri daimi bir şekilde halledilebilir ama dikilecek bitkinin ihtiyacına göre sıvı besin hazırlamak biraz ayrıntı istiyor. Agaclar.net sitesinin forum kısmında bu konuya dair bilgi bulabilirsiniz.


Akuaponik Sistem Ne Demek?

Akuaponik sistem, su ürünleri yetiştiriciliği (akuakültür) ile topraksız tarımın (hidroponik sistem) birleştirilmesiyle elde edilen alternatif bir sürdürülebilir üretim yöntemidir. Evde kurulan akuaponik sistem en basit haliyle üstte saksı altta akvaryumdan oluşna bir düzenektir. Akuakültür sistem ile hidroponik sistem arasındaki su geçişi kontrollü yapıldığından birbirlerini olumsuz etkilemeleri de önlenmektedir. Akuakültür kısmında oluşan balık atıkları ayrıştırılarak hidroponik kısmındaki bitkiler beslenmektedir. Akuaponik sistemin sağlıklı bir şekilde işlemsi için suyun temiz ve mineral yönünden dengelenmiş olması gerekmektedir. Sürdürülebilir bir akuaponik sistem için güneş paneli şart. Güneş paneli ile elde edilen elektrik su devri daim pompasını çalıştırmaktadır. Bu şekilde akvaryumdaki su bitkilerin içinden geçerek devri daim olmaktadır.

Bir bitkinin yaşayabilmesi için gerekli olan şeyler güneş, hava, su ve çeşitli mineraller değil midir? Toprağı içinden su almak ve bir yüzeye tutunmak için kullanırlar. Bu ihtiyaçları karşılandıktan sonra toprağa ihtiyaç yoktur. Aşağıdaki fotoğraflar topraksız tarımın ne kadar enteresan olduğunun bir göstergesi.